İrtibat Bürosu Nedir?
İrtibat bürosu (Liaison Office), yabancı bir şirketin Türkiye'de ticari faaliyette bulunmaksızın pazar araştırması, tanıtım, teknik destek ve haberleşme gibi sınırlı faaliyetler yürütmek amacıyla kurduğu temsilciliktir. Hukuki açıdan bağımsız bir tüzel kişiliği yoktur; ana şirkete bağlı olarak faaliyet gösterir.
Türkiye'ye adım atmak isteyen yabancı şirketler için irtibat bürosu, düşük maliyetli ve esnek bir ön kapı niteliği taşır. Şirket kurmadan önce Türkiye pazarını keşfetmek, yerel tedarikçileri değerlendirmek veya bölgesel koordinasyonu yönetmek isteyen uluslararası firmalar için ideal bir yapıdır.
Temel kural: İrtibat bürosu Türkiye'de hiçbir şekilde ticari faaliyette bulunamaz. Satış yapamaz, sözleşme imzalayamaz, fatura düzenleyemez. Bu sınırın aşıldığının tespiti halinde faaliyet izni iptal edilir.
Ne Yapabilir, Ne Yapamaz?
Bakanlık izniyle yürütülebilecek faaliyetler şunlardır:
Yapılamayacaklar: Türkiye'de mal veya hizmet satışı, müşterilerle ticari sözleşme imzalanması, fatura düzenlenmesi, gelir elde edilmesi ve taşınmaz edinimi kesinlikle yasaktır. İzin kapsamı dışında faaliyet tespiti halinde büronun izni iptal edilerek ilgili mercilere bildirim yapılır.
Yasal Dayanak
Türkiye'de irtibat bürosu kurulmasına ilişkin temel düzenleme, 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu'nun 3. maddesinin (h) bendi ile bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 6. maddesidir. Yetkili makam Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'dür.
Bankacılık, sigortacılık ve sermaye piyasaları gibi özel düzenlemelere tabi sektörlerde irtibat bürosu açmak isteyen yabancı şirketlerin başvuruları ise ilgili sektör otoritesi (BDDK, Hazine vb.) tarafından değerlendirilir.
Başvuru Şartları
İrtibat bürosu kurabilmek için aranan temel koşullar şunlardır:
Gerekli Belgeler
Bakanlığa sunulacak başvuru dosyası aşağıdaki belgelerden oluşur:
Pratik not: Başvuru belgelerinin aslı ibraz edildiğinde Bakanlık tarafından onaylı fotokopi alınarak aslı iade edilmektedir. Belgelerin eksiksiz olması halinde başvuru 15 iş günü içinde sonuçlanır.
Adım Adım Kuruluş Süreci
Ön Değerlendirme ve Strateji
İrtibat bürosunun faaliyet kapsamı belirlenir. Pazar araştırması mı, teknik destek mi, bölgesel yönetim mi? Faaliyet konusu izin süresini ve olası yenileme koşullarını doğrudan etkiler. Bu aşamada şube veya şirket kurmanın daha uygun olup olmadığı da değerlendirilir.
Belge Hazırlama ve Apostil
Ana şirkete ait tüm belgeler ilgili ülkede apostillenir ve Türkçe'ye yeminli tercüme yaptırılır. Yetki belgesi noter onaylı olarak düzenlenir. Bu aşama genellikle 2-4 hafta sürer.
Bakanlık Başvurusu
Eksiksiz dosya, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'ne elden veya kargo ile Ankara'ya gönderilir. Başvuru ücreti yoktur.
İzin Alınması
Belgeler eksiksizse 15 iş günü içinde izin belgesi verilir. İlk izin süresi en fazla 3 yıldır. Pazar araştırması faaliyetinde bu süre değişmezken, bölgesel yönetim merkezleri için koşullar farklılık gösterebilir.
Sonraki Adımlar: SGK, Banka, Vergi
İzin alındıktan sonra Sosyal Güvenlik Kurumu'na işyeri dosyası açılır, banka hesabı (döviz cinsinden) oluşturulur. Yurt dışından transfer edilen fonlar bu hesap üzerinden yönetilir.
Vergi ve SGK Yükümlülükleri
Vergi Durumu
İrtibat büroları ticari faaliyette bulunmadığından kurumlar vergisine tabi değildir. Ancak bazı önemli yükümlülükler mevcuttur: Yurt dışı firmalara yapılan ödemelerde Kurumlar Vergisi Kanunu madde 30 kapsamında stopaj, Türkiye'de mukim kişilere yapılan kira ve benzeri ödemelerde ise Gelir Vergisi Kanunu madde 94 kapsamında tevkifat yapma zorunluluğu bulunmaktadır.
Öte yandan büyük bir avantaj olarak, çalışanlara yurt dışından döviz olarak ödenen ücretler gelir vergisinden muaftır. Bu durum, özellikle yabancı uyruklu yöneticiler için ciddi bir maliyet avantajı sağlar.
SGK Yükümlülüğü
İrtibat büroları hem Türk hem de yabancı çalışanlar için SGK'ya düzenli bildirim yapmak zorundadır. Yabancı çalışan için SGK priminden muafiyet, o çalışanın ülkesiyle Türkiye arasında sosyal güvenlik anlaşması bulunmasına ve yabancı ülkede sigortalı olduğunun belgelenmesine bağlıdır.
Yıllık Faaliyet Raporu
İrtibat büroları her yıl Mayıs ayı sonuna kadar Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na faaliyet raporu sunmak zorundadır. Bu raporda yıl içindeki faaliyetler, harcamalar, çalışan sayısı ve yurt dışından transfer edilen döviz miktarı belirtilir. Raporun sunulmaması, izin yenileme sürecinde ciddi sorunlara yol açabilir.
İrtibat Bürosu mu, Şube mi?
İRTİBAT BÜROSU
- Ticari faaliyet yasak — sadece tanıtım, araştırma, destek
- Tüzel kişiliği yok — ana şirkete bağlı
- Ticaret siciline kayıt zorunluluğu yok
- Daha düşük kurulum maliyeti ve bürokrasi
- 3 yıllık izin, yenilenebilir
- Kurumlar vergisine tabi değil
ŞUBE
- Ticari faaliyet yapabilir, sözleşme imzalayabilir
- Ticaret siciline kayıtlı olması zorunlu
- Ana şirket adına gelir elde edebilir
- Daha kapsamlı muhasebe yükümlülükleri
- Süre kısıtlaması yok
- Kurumlar vergisine tabi
Türkiye pazarını ilk kez keşfediyorsanız veya belirli bir süre için temsilcilik yeterliyse irtibat bürosu ideal seçimdir. Türkiye'de aktif ticaret yapmayı, müşterilerle doğrudan sözleşme imzalamayı planlıyorsanız şube veya bağımsız şirket kurulması daha uygun bir yapı sunar.
İzin yenileme: 3 yıllık izin süresi dolmadan en az 1 ay önce yenileme başvurusu yapılmalıdır. Yenileme değerlendirmesinde geçmiş yıl faaliyetleri, personel sayısı ve yurt dışından transfer edilen fonlar incelenir. İzin süresi dolmadan yenileme yapılmayan bürolar, faaliyet izni iptal edilen büro statüsüne düşebilir.
Tangul Legal'in Bu Alandaki Hizmeti
Tangul Legal olarak yabancı şirketlerin Türkiye'deki hukuki yapılanma süreçlerinde uçtan uca danışmanlık sunuyoruz. İrtibat bürosu kuruluşunda belge hazırlama, Bakanlık başvurusu, SGK ve banka işlemleri ile yıllık raporlama yükümlülüklerinin takibini kapsamlı biçimde yönetiyoruz.
Aynı zamanda Türk şirketlerinin yurt dışında —özellikle AB ülkelerinde— yapılanma süreçlerinde de danışmanlık veriyoruz. İki yönlü yabancı yatırım deneyimimiz, müvekkillerimize Türkiye-AB ekseninde bütünleşik bir hukuki perspektif sunmamızı sağlıyor.
Türkiye'de İrtibat Bürosu Açmayı Düşünüyor musunuz?
Faaliyet kapsamınızı ve kurulum stratejinizi birlikte değerlendirelim. İlk görüşme ücretsizdir.
Ücretsiz Ön Değerlendirme →