Tarihsel Arka Plan: Romanya'dan Türkiye'ye Göç Dalgaları
20. yüzyılın başından itibaren Dobruca, Köstence, Tulcea, Silistre ve Tuna boylarında yaşayan on binlerce Türk ve Müslüman aile, önce Balkan Savaşları ardından Birinci ve İkinci Dünya Savaşları sırasında Türkiye'ye göç etti. Bu göç dalgaları sırasında pek çok aile Romanya vatandaşlıklarını fiilen yitirdi ya da terk etti. Ancak tarihsel bir hak olarak bu vatandaşlık, günümüzde torunlar tarafından geri kazanılabilmektedir.
Bugün Türkiye'de yaşayan milyonlarca kişinin soy kütüğünde Romanya topraklarında doğan bir büyükanne, büyükbaba ya da daha yukarı soy bulunmaktadır. Bu kişilerin büyük çoğunluğu, ellerinde hâlihazırda mevcut bir AB vatandaşlığı hakkı taşıdığından haberdar değildir.
Hukuki Dayanak: 1991/21 Sayılı Romanya Vatandaşlık Kanunu
Romanya vatandaşlığının soybağı yoluyla yeniden kazanılması, 1991/21 sayılı Romanya Vatandaşlık Kanunu'nun 10. ve 11. maddelerine dayanmaktadır. Bu maddeler son derece önemli bir ilkeyi güvence altına almaktadır:
Çeşitli nedenlerle Romanya vatandaşlığını kaybeden kişiler ile bu kişilerin 3. nesile kadar olan çocukları ve torunları, Romanya topraklarında ikamet şartı aranmaksızın vatandaşlıklarını yeniden kazanabilirler. Bu hak; kişilerin Türkiye'de doğmuş, büyümüş ve hiç Romanya'ya gitmemiş olmalarına rağmen geçerlidir.
Kanunun bu hükmü, Romanya devletinin tarihsel bir sorumluluk üstlenmesini yansıtmaktadır: Geçmişte siyasi baskı, savaş ya da göç koşulları nedeniyle vatandaşlığını yitirmek zorunda kalan kişilerin soyundan gelenlere bu hakkın iade edilmesi.
Kimler Başvurabilir?
Başvuru hakkının doğması için temel koşul şudur: Anne, baba, büyükanne, büyükbaba ya da daha yukarı kuşaktan en az birinin mevcut Romanya sınırları içinde kalan bir şehirde veya bölgede doğmuş olması yeterlidir.
Ata, geçmişte Romanya vatandaşı olup sonradan bu vatandaşlığı yitirmiş olmalıdır. Çeşitli dönemlerde Romanya'dan Türkiye'ye gerçekleşen göçler bu kapsamda değerlendirilmektedir. Başvuru hakkı üçüncü nesile kadar tanınmaktadır; yani torun olan kişiler dahi tek başlarına başvurabilirler.
Önemli Not: Ata 1800'lü yıllarda doğmuşsa ve o dönem Osmanlı nüfus kayıtlarında "Türk" ya da "Osmanlı" ibareleri yer alıyorsa hak değerlendirmesi farklılaşabilir. Başvuru öncesinde soy kütüğünün uzman bir hukukçu tarafından incelenmesi kritik önem taşımaktadır.
Hangi Romanya Şehirleri Kapsam Dahilindedir?
Soy kütüğünde aşağıdaki şehir veya bölgelerden birinde doğum kaydı bulunan atalar söz konusu olduğunda başvuru hakkı genellikle doğmaktadır: Köstence (Constanța), Tulcea, Dobruca (Dobrogea) bölgesi, Silistre (bugün Bulgaristan sınırları içinde olup zamanında Romanya toprağıydı), Maçin, Babadağ, Mecidiye (Medgidia), Mangalya (Mangalia) ve Tuna boyundaki diğer yerleşim yerleri.
Gerekli Belgeler
Başvuru dosyası iki aşamada oluşturulmaktadır: Türkiye'de temin edilecek belgeler ve Romanya arşivlerinden getirtilecek belgeler.
Türkiye'de Hazırlanacak Belgeler
Romanya'dan Temin Edilecek Belgeler
En kritik belge, atanın Romanya'daki orijinal doğum kağıdıdır. Bu belge, Romanya devlet arşivlerinden yazışma yoluyla veya vekâletname ile talep edilebilir. Atanın doğum belgesi bulunamıyorsa aile kütükleri ve nüfus tescil defterlerinde araştırma yapılmaktadır. Bu süreç, birkaç haftadan birkaç aya kadar uzayabilir.
Başvuru Süreci: Adım Adım
Hak Değerlendirmesi
e-Devlet'ten alınan alt-üst soy belgesi incelenerek ata doğum yeri ve göç tarihi tespit edilir. 1929 öncesi ve 1929 sonrası göçler farklı belge süreçleri gerektirmektedir.
Türkiye'deki Evrak Hazırlığı
İsim denklik belgesi, tabiiyet beyannamesi, nüfus kayıtları ve Formüller apostilli ve noter onaylı olarak hazırlanır. 1929 öncesi göçlerde isim denkliği mahkeme kararıyla düzenlenir.
Romanya Arşiv Araştırması
Ataya ait orijinal doğum belgesi Romanya devlet arşivlerinden talep edilir. Belge Türkiye'ye getirildikten sonra ilgili nüfus müdürlüğünde işlemler tamamlanır.
Konsolosluk Randevusu ve Dosya Teslimi
Eksiksiz hazırlanan dosya, econsulat.ro sistemi üzerinden yüklenerek Türkiye'deki Romanya konsolosluklarına (İstanbul, Ankara veya İzmir) randevu talep edilir. İstanbul konsolosluğu randevuları ortalama 5-6 ay, Ankara için 10-12 ay bekleme süresi öngörülmektedir.
Ulusal Vatandaşlık Kurumu Değerlendirmesi
Dosya, Romanya Ulusal Vatandaşlık Kurumu'na (ANC) iletilir. Kurum değerlendirmesi ortalama 6-18 ay sürmektedir. Onayın ardından başvuru Romanya Resmi Gazetesi'nde yayımlanır.
Vatandaşlık Yemini ve Pasaport
Onay bildirimi alındıktan sonra 3 ay içinde Romanya'da vatandaşlık yemini edilmesi gerekir. Yemin tarihinde vatandaşlık resmen kazanılmış olur. Ardından Romanya kimliği ve AB pasaportu başvurusu yapılabilir.
Romanya Vatandaşlığının Sağladığı Avantajlar
Romanya, Avrupa Birliği üyesi bir devlettir. Bu nedenle Romanya vatandaşlığı aynı zamanda tam AB vatandaşlığı anlamına gelmektedir. Bu statünün pratik sonuçları son derece kapsamlıdır:
Tangul Legal Notu: Romanya vatandaşlığı aynı zamanda Türkiye'de faaliyet gösteren AB kökenli şirketlere hukuki danışmanlık ve irtibat bürosu hizmetleri sunmak için güçlü bir konumsal avantaj sağlamaktadır. Türkiye-AB sınır ötesi işlemlerde iki pasaport sahibi olmak, müvekkil güveni ve erişim açısından önemli bir fark yaratır.
Neden Hukuki Destek Alınmalıdır?
Soybağı ile vatandaşlık başvurusu, teknik açıdan görece belirli bir süreç izlese de hata payı son derece düşük tutulmalıdır. Zira ret kararı alınması durumunda vatandaşlık hakkı geri dönüşü olmayacak şekilde kaybedilebilir.
Pratikte en sık karşılaşılan sorunlar şunlardır: İsim denklik belgesinde Türkçe-Rumence karakter uyumsuzluğu, 1929 öncesi göçlerde arşiv belgelerine erişim güçlüğü, ata doğum belgesinin arşivlerde bulunamadığı durumlar ve yanlış nesil hesabından kaynaklanan başvuru hataları.
Tangul Legal olarak, başvuru hakkınızın mevcut olup olmadığını değerlendirmekten arşiv araştırması koordinasyonuna, konsolosluk dosyası hazırlığından yemin sürecine kadar tüm aşamalarda hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız.
Romanya Vatandaşlığı Hakkınızı Değerlendirin
Soy kütüğünüzde Romanya doğumlu bir atanız olduğunu düşünüyorsanız, hak değerlendirmesi için bizimle iletişime geçin.
Ücretsiz Ön Değerlendirme →